Vàng và rụng lá cà phê: Nguyên nhân, giải pháp khắc phục
( 3:25 24/02/2011 )
1- Nguyên nhân dinh dưỡng:Thiếu một trong những chất dinh dưỡng thiết yếu như đạm, lân, kali, lưuhuỳnh, magiê, canxi, kẽm, sắt, đồng, mangan, molypđen...cũng đều làm càphê vàng lá, rụng lá, rụng trái.Nếu cà phê bị vàng các lá già, bắtđầu từ giữa lá, sau lan ra toàn bộ lá và vàng dần đến lá non, trong khichồi non kém phát triển, cây cằn cỗi thì đây là triệu chứng cây thiếuđạm. Khi thiếu đạm cành dự trữ ngắn, cà phê ít trái, trái nhỏ, năng suất thấp. Nếu lá già xỉn màu, không sáng bóng, chồi non kém pháttriển, số hoa và trái ít thì đây là biểu hiện của cà phê thiếu lân.
Nếu lá già vàng dần từ mép lá trởvào, chóp lá trở xuống, sau khô dần và rụng sớm, rụng hàng loạt nhất làvào cuối mùa mưa khi trái tăng trưởng mạnh về kích thước thì đây làtriệu chứng thiếu kaki. Khi thiếu kali, trái nhỏ, trái bị rụng nhiều,năng suất thấp, tỷ lệ nhân trên quả thấp. Thiếu kali thường biểu hiệnrõ ở giai đoạn cuối mùa mưa vì lúc này cà phê tập trung dinh dưỡng nuôitrái, nhu cầu kali của cà phê tăng cao trong khi lượng bón kali thườngkhông đủ.
Nếu lá già bị vàng nhưng gân lá cònxanh, ban đầu vàng nhẹ ở phần thịt lá, sau lan ra toàn bộ lá nhưng phầnquanh gân lá vẫn xanh thì đây là biểu hiện của cây thiếu magiê. Thiếumagiê dẫn đến cây sinh trưởng phát triển kém, trái ít, năng suất thấp.Thiếu magiê thường xảy ra nhiều vào giữa và cuối mùa mưa, đặc biệt làtrên các đất chua, đất có tầng canh tác mỏng và có nhiều quặng boxit.
Trong thực tế, các vùng cà phê tạiĐăk R’lấp, Đăk G’rông, Đăk Song, Gia Nghĩa, Tuy Đức thuộc tỉnh ĐăkNông, Bù Đăng thuộc tỉnh Bình Phước là có nhiều triệu chứng thiếumagiê. Nếu lá già bị vàng trắng, lá mỏng dễ rách, cành dễ gãy, vỏ tráibị nứt nhiều là triệu chứng của thiếu canxi. Thiếu canxi thường xảy ratrên các loại đất chua, đất dốc và ít bón vôi và cũng làm giảm năngsuất rất đáng kể.
Nếu chùm lá non trên ngọn chuyểnvàng, lá mỏng thì đây là triệu chứng thiếu lưu huỳnh. Thiếu lưu huỳnhthường xảy ra ở cà phê kiến thiết cơ bản, vườn cà phê kinh doanh ít bịthiếu do nhà vườn thường có sử dụng phân SA hay NPK có chứa lưu huỳnh.Khi lá non vàng nhưng gân lá còn xanh, chùm lá non ngắn, xù ra và khôngnở lớn được thì đây là biểu hiện thiếu kẽm. Khi thiếu kẽm, cành dự trữkhông phát triển được, cây còi cọc, năng suất và chất lượng đều thấp vànăm sau rất khó có năng suất do cành không phát triển được. Thiếu bolàm cho chồi non bị teo dần và chết, lá đọt rất nhỏ và khô dần từ mép,tỷ lệ đậu trái thấp và tình trạng rụng trái non rất nhiều làm năng suấtvà chất lượng đều giảm. Thiếu bo cũng làm cành dự trữ không phát triểnđược, lá rụng nhiều chỉ còn lại cành mang ít trái, trơ trụi.
Nếu các lá non vàng trắng nhưng cònnhững đường gân mờ xanh nhưng kích thước lá không quá nhỏ (như thiếukẽm), cây kém phát triển thì đó là biểu hiện thiếu mangan. Thiếu mangancũng làm năng suất và chất lượng cà phê thấp. Nếu cây còi cọc, chồi nonyếu, teo dần, bị nấm bệnh tấn công nhiều thì đó là triệu chứng thiếuđồng. Khi chùm lá đọt bạc trắng (bạch tạng) trong khi các lá dưới vẫnxanh bình thường thì đó là triệu chứng thiếu sắt. Trong thực tế thiếusắt không phổ biến nhưng vẫn xảy ra ở những vườn bón quá nhiều lân vàvôi.
Khi cây đã có các biểu hiện các triệuchứng như mô tả ở trên thì vườn cà phê đã thiếu hụt khá nặng và chắcchắn năng suất sẽ thấp. Kết quả nghiên cứu của Viện KHNLN Tây Nguyên(Viện Nghiên cứu cà phê trước đây) cho thấy những vườn cà phê bìnhthường chưa có triệu chứng thiếu nhưng phun phân vi lượng cũng đã làmtăng năng suất. Thiếu dinh dưỡng cũng làm cho cây cà phê bị suy kiệt vàyếu nên sâu bệnh dễ tấn công. Trong thực tế những vườn cà phê thiếudinh dưỡng thường bị rất nhiều sâu bệnh, trong khi những vườn được bónphân cân đối và đầy đủ lại ít bị sâu bệnh. Một số vườn cà phê có biểuhiện thiếu dinh dưỡng rất rõ mặc dù bón phân khá nhiều là do đất quáchua, đất nhiều boxit nên rễ cà phê kém phát triển nên không hút đượcdinh dưỡng từ phân bón.
Hiện nay đang trong giai đoạn cuốimùa mưa, tình trạng thiếu dinh dưỡng như magiê, kali, kẽm…làm cho càphê bị vàng lá rất nhiều, nhà vườn cần xác định đúng nguyên nhân để bổsung các nguyên tố thiếu hụt một cách kịp thời. Bổ sung bằng phân bónlá là cách khắc phục nhanh và hiệu quả. Tuy nhiên để phòng chống đượctình trạng thiếu hụt dinh dưỡng, đạt năng suất cao thì cần áp dụng thâmcanh cà phê bền vững. Từ việc chọn đất trồng, không nên trồng cà phêtrên những đất có tầng canh tác mỏng, nhất là những vườn có quặng boxitlộ thiên. Thiết kế lô trồng, trồng cây che bóng, chắn gió, chọn giống,tỉa cành tạo tán phải hợp lý. Bón phân cân đối (theo qui trình dướiđây) và phòng trừ sâu bệnh kịp thời.
2- Nguyên nhân sâu bệnh:Hiện nay có rất nhiều loại sâu bệnh làm cho cà phê bị vàng lá rụng lá.Bệnh khô cành, khô quả do nấm Colletotrichum cofeanum Noack, vi khuẩn:Pseudomonas syringea, P. Garcae. Bệnh gỉ sắt, nấm hồng, rệp sáp, tuyếntrùng, lở cổ rễ…và ve sầu gây hại. Tùy theo từng loại bệnh mà nhà vườncần sử dụng đúng thuốc phòng trừ. Hiện tại, nhiều nhà vườn có thói quensử dụng phối hợp vài loại thuốc trong 1 lần phun. Điều này có thể khôngcó hiệu quả vì các loại thuốc có thể phản ứng với nhau làm giảm hiệulực của thuốc, không phòng trừ được đối tượng, mặt khác lại tốn thêmchi phí.
Qui trình bón phân cho cà phê kinh doanh:
Mùa khô: 200-300kg phân Đầu Trâu mùa khô (NPK 20-5-6+TE)/lần, bón 2-3 lần/mùa.
Đầu mùa mưa: 1-1,5 tấn phân hữu cơ khoáng organic Đầu Trâu/ha; 500-700kg NPK 16-8-16+TE hay 16-16-13 TE Đầu Trâu
Giữa mùa mưa: 700-1.000kg NPK 16-8-16+TE hay 16-16-13 TE Đầu Trâu
Cuối mùa mưa: 500-700kg NPK 16-8-16+TE hay 16-16-13 TE Đầu Trâu
Phun phân bón lá Đầu Trâu 005, 007, 009 bổ sung vào các thời kỳ.
- BI QUYET PHA CAFE NGUYEN CHAT 8:41 05/08/2011
- Trị bệnh nấm hồng gây hại trên cây cà phê 1:38 30/06/2011
- Công dụng của bã cà phê 3:12 16/06/2011
- Triển vọng nhân vô tính cho cây cà phê 9:21 23/02/2011
- Kỹ thuật trồng Cây Cà Phê 3:24 24/02/2011
- Khắc phục tình trạng cà phê rụng quả hàng loạt 3:28 24/02/2011
- Cách tái canh cà phê đạt hiệu quả 3:25 24/02/2011
- Ghép chồi để nâng cao chất lượng cà phê 3:25 24/02/2011
- Phòng trừ mối hại cà phê 3:26 24/02/2011
