Cây cà phê ở Việt Nam
( 3:38 24/02/2011 )
Cây cà phê lần dầu tiên đưa vào Việt Nam từ năm 1897 và được trồng thử từ năm 1888. Giai đoạn đầu, cà phêchủ yếu trồng ở Ninh Bình, Quảng Bình… đến đầu thế kỷ 20 mới được trồng ở NghệAn và một số nơi ở Tây Nguyên. Từ 1920 trở đi, cây cà phê mới có diện tích đángkể đặc biệt ở Buôn Ma Thuật, Đăklăk. Khi mới bắt đầu, qui mô các đồn điền từ200-300ha và năng suất chỉ đạt từ 400-600kg/ha. Cho đến nay, diện tích cà phêtrên cả nước khoảng 500.000 ha và sản lượng có khi lên đến 900.000 tấn. Hiệnnay Việt Nam là nước xuất khẩu cà phê đứng thứ 2 trên thế giới.
Cà phê trồng ở nước ta có bao gồmcà phê vối (Robusta) chiếm 90% diện tích, cà phê chè (Arabica) 10% và cà phêmít (Excelsa) 1%. Do cà phê vối có hàm lượng caffeine cao (2-4%) nên hương vịkhông tinh khiết bằng cà phê chè (caffein 1-2%) nên giá chỉ bằng một nửa. Cây cà phêchè ưa sống ở vùng núi cao và thưòng được trồng độ cao từ 1000-1500 m, nhiệt độtừ 16-25°C, lượng mưa khoảng trên 1000 mm. Cà phê vối ưa sống ở vùng nhiệt đới,độ cao thích hợp dưới 1000 m, nhiệt độ khoảng 24-29°C, lượng mưa khoảng trên1000 mm và cần nhiều cần nhiều ánh sáng mặt trời hơn so với cây cà phê chè.
Một trong nhưng lý do diệntích cà phê vối cao hơn rất nhiều do chúng có sức sinh trưởng tốt và kháng đượcbệnh. Còn cà phê chè lại rất mẫn cảm với các bệnh như bệnh gỉ sắt(do nấm Hemileia vastatrix), bệnh khô cành, khô quả(do nấm Colletotrichum coffeanum và vi khuẩn Pseudomonas syringea, P. garcae), bệnhnấm hồng (Corticium salmonicolor)…
Phương pháp cổ điển nhất để chọngiống cà phê bao gồm các bước tuyển chọn quần thể hoang dại tiếp theo lai, đánhgiá sản lượng, lai ngược và lai giữa các loài. Nhược điểm của phương pháp nàylà thời gian lâu, thường khoảng 30 năm mới chọn ra được giống mới. Ngày nay, công nghệsinh học đã được ứng dụng rộng rãi trong cải tạo và chọn giống cà phê như nuôicấy mô, chuyển nạp gen và đánh giá chất lượng cây giống bằng một số phương phápsinh học phân tử cho kết quả nhanh chóng như RFLP, RAPD, SSR, STS…
Theo chiến lược của ngành cà phêViệt Nam sẽ giảm diện tích cà phê vối và tăng diện tích cà phê chè tuy nhiênvấn đề giống là vấn đề quan trọng nhất. Trước đây giống cà phê chè ở Việt Namlà giống Typica, Bourbon, Caturra amarello hoặc một số giống được trồng mang tínhthí nghiệm như Mundo Novo, Catuai. Hiện nay, các vùng mới trồng cà phê chè đềuthuộc giống Catimor nhưng giống này có nhược điểm hương vị thiên về cà phê vốinên cần phải nghiên cứu thêm. Với nhu cầu cấp bách hiện nay là cần có giống càphê chè mới có hương vị thơm ngon và kháng được bệnh thì cần phải ứng dụng các tiến bộ khoa họctrong tuyển chọn và nhân giống cà phê từ các nguồn nhập ngoại và sẵn có ở ViệtNam.
TS. Phan Kế Long
- Ai là người đầu tiên đưa cà phê arabica Việt Nam ra thế giới? 5:36 12/02/2012
- Nuôi chồn để bán... cà phê thượng hạng 6:12 20/12/2011
- Xuất khẩu cà phê 2011: Những tín hiệu vui và bài học năm 2010 3:38 24/02/2011
- Cà phê tăng giá, niềm vui có trọn vẹn? 3:38 24/02/2011
- Giá chè và cà phê tụt giảm: Phá vườn cây để... chờ 3:38 24/02/2011
- Gia Lai: Niên vụ cà phê 2010 – 2011 - Được giá vẫn buồn 3:38 24/02/2011
- Cà phê sốt giá, nhà nông sốt hạn! 3:37 24/02/2011
- Tay hái cà phê, công cụ hỗ cho nhà nông khi vào mùa vụ 3:24 24/01/2011
- Cà phê tăng giá, nhà nông vẫn buồn 3:37 24/02/2011
